Trước dự báo mưa lớn tại nhiều khu vực, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề nghị các địa phương, đơn vị khẩn trương kiểm tra hồ đập, chủ động tiêu thoát nước, sẵn sàng phương án bảo đảm nước sinh hoạt nông thôn. Hồ chứa phải được vận hành theo các kịch bản đã chuẩn bị, không xả lũ bất thường gây mất an toàn hạ du.

Đây là những yêu cầu trọng tâm tại Công điện số 18/CĐ-TL-ATĐ ngày 4/10 Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi gửi các cơ quan, đơn vị liên quan tại các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ, Trung Bộ từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi, Lâm Đồng và Nam Bộ.

Kiểm tra công trình, chủ động tiêu úng trước mưa lớn

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ chiều tối 4/10 đến ngày 5/10, Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có mưa, mưa vừa và dông, lượng mưa phổ biến 15-40 mm, cục bộ trên 130 mm. Chiều tối và đêm 4/10, Nam Bộ và Lâm Đồng có mưa rào, rải rác có dông, cục bộ mưa to trên 70 mm.

Từ đêm 5/10 đến ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến 40-80 mm, cục bộ trên 150 mm. Tiếp đó, từ đêm 6/10 đến ngày 7/10, khu vực từ Quảng Trị đến thành phố Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi có lượng mưa phổ biến 40-80 mm, cục bộ trên 200 mm. Mưa lớn tại khu vực này còn có khả năng kéo dài trong những ngày tiếp theo.

Để chủ động ứng phó, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đề nghị các đơn vị theo dõi chặt chẽ bản tin dự báo khí tượng thủy văn, diễn biến mưa, lũ; kiểm tra, rà soát công trình thủy lợi trọng điểm và công trình nước sạch nông thôn có nguy cơ xảy ra sự cố. Qua kiểm tra, phải chuẩn bị sẵn phương án bảo đảm an toàn, bố trí lực lượng, vật tư và phân công nhiệm vụ cụ thể.

Đặc biệt, các hồ chứa đang thi công phải được kiểm tra kỹ những hạng mục dưới sâu, công trình ngầm, công trình dẫn dòng. Chủ đầu tư, ban quản lý dự án và đơn vị liên quan cần sẵn sàng phương án bảo vệ người, máy móc, thiết bị thi công có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Với hồ chứa đang khai thác nhưng hư hỏng, xuống cấp, có nguy cơ mất an toàn, công điện yêu cầu có biện pháp hạn chế hoặc không tích nước. Đồng thời, tổ chức cảnh báo, trực gác, cấm hoặc hạn chế đi lại tại khu vực nguy hiểm; chuẩn bị lực lượng, vật tư để triển khai ứng phó theo phương châm “bốn tại chỗ”.

Song song với bảo vệ công trình, các địa phương phải rà soát, khoanh vùng diện tích cây trồng có nguy cơ ngập lụt, úng. Phương án ứng phó cần bám sát tình hình mưa và năng lực tiêu thoát nước của hệ thống thủy lợi, trong đó chủ động tiêu nước đệm trong nội đồng để giảm nguy cơ ngập úng khi mưa lớn xảy ra.

Khi xuất hiện ngập lụt, úng, các đơn vị phải khẩn trương vận hành tối đa năng lực công trình để tiêu nước. Ưu tiên giảm ngập cho khu vực dân cư, công nghiệp, diện tích cây trồng có giá trị kinh tế cao và các vùng trũng, thấp.

Đối với hồ chứa có cửa van xả lũ, đơn vị quản lý phải chuẩn bị sẵn các kịch bản vận hành, thực hiện nghiêm việc cảnh báo sớm cho người dân vùng hạ du trước khi xả lũ và khi có nguy cơ xảy ra sự cố. Công điện nhấn mạnh yêu cầu không xả lũ bất thường gây mất an toàn hạ du, đồng thời tranh thủ tích nước trên cơ sở bảo đảm an toàn công trình.

Tích nước có kiểm soát, bảo đảm nước sinh hoạt nông thôn

Cùng với nhiệm vụ phòng, chống ngập úng, các đơn vị quản lý hồ chứa cần chủ động chuẩn bị nguồn nước để ứng phó hạn hán, thiếu nước trong mùa khô tới do ảnh hưởng của El Niño.

Những hồ chứa có dung tích trữ thấp hoặc đã đến thời gian được phép tích nước phải rà soát, cập nhật kế hoạch, thực hiện tích nước từng bước phù hợp với thông tin dự báo mưa. Mục tiêu là tích được lượng nước cao nhất nhưng phải bảo đảm tuyệt đối an toàn công trình và không gây xả lũ bất thường.

Đối với nước sinh hoạt nông thôn, các địa phương, đơn vị cấp nước cần kiểm tra công trình có nguy cơ xảy ra sự cố, sẵn sàng triển khai phương án ứng phó. Đồng thời, thông báo để người dân chủ động tích trữ nước tại hộ gia đình, bảo đảm nguồn sử dụng khi xảy ra sự cố cấp nước.

Công tác tuyên truyền cần tập trung hướng dẫn người dân thu, trữ và xử lý nước bằng các giải pháp đơn giản trong trường hợp không có nước sạch; sử dụng nước tiết kiệm, an toàn, hiệu quả. Các biện pháp này phải được triển khai cùng với việc bảo vệ công trình cấp nước, hạn chế nguy cơ thiếu nước sinh hoạt trong thời gian mưa, lũ.