Nghiên cứu biến động lòng dẫn sông Hồng

Ngày cập nhật: 13/10/2011 12:00

Nghiên cứu lòng dẫn đoạn sông Hồng khu vực cửa lấy nước vào sông Đáy mới được tái lập là đề tài có ý nghĩa thực tiến và khoa học cần được nghiên cứu.

1. Tên đề tài: "Nghiên cứu biến động lòng dẫn sông Hồng và đề xuất các giải pháp ổn định khu vực cửa vào sông Đáy mới được tái lập"

2. Cấp đề tài: Đề tài theo kênh Phòng Thí nghiệm trọng điểm

3. Đơn vị thực hiện: Trung tâm nghiên cứu động lực Sông
3. Chủ nhiệm đề tài: TS. Phạm Đình
4. Thời gian thực hiện: 2009-2010

5. Mục tiêu của đề tài
- Nghiên cứu quy luật biến động lòng dẫn sông Hồng khu vực cửa lấy nước vào sông Đáy mới được tái lập.
- Đề xuất giải pháp chỉnh trị lòng dẫn sông Hồng chống bồi lấp cửa lấy nước vào sông Đáy tại Vân Cốc - Phúc Thọ - Hà Nội
6. Nội dung nghiên cứu của đề tài
Nghiên cứu lý thuyết, thu thập xử lý các thông tin, khai thác các tư liệu, nghiên cứu mô hình toán lòng động, bao gồm:
- Tổng quan các kết quả nghiên cứu biến động lòng dẫn sông Hồng qua các cửa lấy nước 
- Xây dựng mô hình toán sử dụng phần mềm MIKE 21, Xây dựng điều kiện biên của mô hình đoạn sông Hồng qua cửa lấy nước sông Đáy, Mô phỏng địa hình, lưới tính toán của Mô hình đoạn sông Hồng qua cửa lấy nước sông Đáy, Kiểm định mô hình .
- Nghiên cứu các giải pháp chỉnh trị ổn định đoạn sông Hồng qua cửa Đáy
- Nghiên cứu diễn biến lòng dẫn đoạn sông Hồng qua cửa Đáy 5,10,15 năm

7. Các kết luận của đề tài

 Nghiên cứu và dự báo biến động lòng dẫn, từ kết quả tính toán mô phỏng trên Mô hình, có thể đánh giá, dự báo như sau:
a. Chế độ thuỷ lực trên đoạn sông Hồng – cửa Đáy có chế độ thuỷ lực phức tạp bởi sự thay đổi tái lập lại cửa Đáy làm thay đổi tỉ số tương tác giữa sông Hồng và sông Đáy do tác động điều tiết của hồ Hoà Bình. Mặt khác khu vực cửa Đáy nằm ở cuối đỉnh cong Sơn Tây. Vì vậy, khi nước lũ lên cao, đặc biệt vào thời điểm đỉnh lũ sẽ luôn hình thành trục động lực dòng chảy lũ đi ép sát phía bờ phải với vận tốc lớn 1,5m/s đến 2m/s. Đặc biệt khi có công trình chỉnh trị của hệ thống mỏ hàn, vận tốc dòng chảy tăng lên từ 0,2-0,3m/s. Cần thấy rằng, đây mới chỉ là vận tốc trung bình thuỷ trực, vận tốc điểm đo có thể còn lớn hơn nhiều.  Dưới tác động của dòng chảy lũ như vậy, cho thấy mức độ uy hiếp rất lớn đến độ ổn định của bờ sông, an toàn của hệ thống đê điều ở khu vực trọng điểm nghiên cứu. Giải pháp kè bờ khu vực từ Sen Chiểu đến cửa cống Vân Cốc của phương án lựa chọn là hợp lý.
b. Với địa hình hiện trạng đề tài đã tính toán và phân tích diễn biến cho 2 phương án có kết quả diễn biến như sau.
- Với phương án giữ nguyên địa hình hiện trạng, không can thiệp các biện pháp công trình. Khu vực thượng lưu cống Vân cốc (Hố xói thứ nhất) xói sâu thêm trung bình 3-3,5m, khu vực cửa cống bồi cao thêm 2m. Với xu hướng này sẽ bất lợi cho thế sông trước cửa Đáy như trước năm 1976, dòng sông xuất hiện bãi bồi ở giữa hình thành đoạn sông hai lạch trước cửa lấy nước.
- Với phương án công trình đã đề xuất gồm 3 mỏ hàn, lấp hố xói và hệ thống công trình kè bảo vệ bờ thượng lưu cống Vân Cốc.Tính toán diễn biến sau thời gian 5 năm, biến động lòng dẫn đoạn cửa Đáy có những cải thiện tích cực đáng kể. Cụ thể, hố xói thượng lưu và hạ lưu khu vực cửa đáy đã có xu hướng bồi nhẹ, bãi bồi trước cửa đáy  xói sâu hơn, địa hình đáy sông trơn thuận hơn. Vì vậy, phương án lựa chọn cho đã đảm bảo được các mục đích của đề tài đã đề ra.
4.    Giải pháp công trình đưa ra dựa trên cơ sở phân tích diễn biến đoạn sông và kết quả tính toán dự báo bằng mô hình Mike 21FM, nhằm đưa thế sông về tuyến chỉnh trị một cách chủ động.
        Phương án kỹ thuật đề xuất là phương án kè lát mái hộ chân bảo vệ bờ, nối tiếp với kè Sen Chiểu đến đầu cống Vân Cốc, trong đó có đề xuất sử dụng vật liệu hỗn hợp để bảo vệ mái và đề xuất thả rồng bổ sung ổn định lòng sông và chân kè. Đây là giải pháp mang tính truyền thống trong việc bảo vệ bờ đảm bảo công trình ổn định. Về cơ bản phương án này giữ cho bờ sông không tiếp tục bị sạt lở, giữ nguyên tuyến bờ sông hiện tại và không làm thay đổi chế độ dòng chảy an toàn cho cụm công trình đầu mối Vân Cốc, tăng độ an toàn của tuyến đê.
5.    Cho dù còn có những hạn chế của mô phỏng, nhưng với những phân tích, đánh giá dự báo như đã đề cập, cho thấy hiệu quả tích cực của hệ thống công trình chỉnh trị của đề tài đề xuất góp phần làm sống lại dòng sông Đáy đã “chết” cách đây 70 năm.

Sông Hồng

                             Kết quả mô phỏng hướng dòng chảy trên sông Hồng – cửa Đáy trên mô hình

Đối tác

© Cơ quan chủ quản: PHÒNG THÍ NGHIỆM TRỌNG ĐIỂM QUỐC GIA VỀ ĐỘNG LỰC HỌC SÔNG BIỂN - VIỆN KHOA HỌC THỦY LỢI VIỆT NAM

Địa chỉ: Số 1 Ngõ 165 Chùa Bộc - Đống Đa - Hà Nội. Điện thoại: 84.43.5642333, Fax: 84.43.5642391

Giấy phép xuất bản số:

Chịu trách nhiệm nội dung: TS. Nguyễn Thanh Hùng, Phó Giám đốc Phòng TNTĐQG Về Động lực học Sông biển